Svrdla za drvo

Kako odabrati svrdlo za drvo

Svrdlo za drvo, u praksi poznato i kao borer za drvo, ima vrh za centriranje i oštre predrezače, pa ne klizi po površini i reže čistu rupu, za razliku od svrdla za metal koje po drvu bježi. Vrsta svrdla bira se prema rupi koju trebate: promjeru, dubini i tome mora li dno biti ravno. Prihvat se bira prema alatu, a radna duljina mora biti veća od dubine rupe.

Spiralna svrdla za drvo

Spiralna svrdla standard su za uobičajene promjere, prolazne provrte i spojeve tiplama. Bosch PRO Wood spiralno svrdlo dolazi u promjerima od 3 do 30 mm, a u dugim izvedbama od 250 i 400 mm. Za bušilice-izvijače tu je PRO Wood HSS sa šesterostranim prihvatom, od 2 do 10 mm. Najčešći promjeri dolaze i u setovima, poput Bosch PRO Wood 8-dijelnog seta od 3 do 10 mm i 7-dijelnog seta sa šesterostranim prihvatom.

Plosnata svrdla

Plosnata svrdla brzo buše šire rupe za instalacije, cijevi i kabele, kroz grede i daske. Bosch EXPERT Self Cut Speed ima vrh s navojem koji sam uvlači svrdlo u drvo, pa je potrebna mala sila, a prema Boschu buši do 3 puta brže od standardnog plosnatog svrdla. Dolazi od 6 do 40 mm, u duljinama 152 i 406 mm, te u setovima od 3 do 13 dijelova, a 7-dijelni set uključuje i produžetak. Za rupe različitih promjera jednim svrdlom tu je Bosch podesivo plosnato svrdlo, od 15 do 45 mm.

Zmijolika svrdla

Zmijolika svrdla buše duboke i ravne provrte kroz masivno drvo, grede i roženice. Vrh s navojem sam vuče svrdlo kroz drvo, a široka spirala izbacuje strugotinu, pa svrdlo ne zaglavljuje. Bosch PRO Wood zmijoliko svrdlo dolazi od 6 do 32 mm, u duljinama do 600 mm, a 6-dijelni set pokriva promjere od 10 do 20 mm.

Forstner svrdla za rupe ravnog dna

Forstner svrdla buše slijepe provrte ravnog dna i čistog ruba, za namještaj, ugradbene elemente i udubljenja. Bosch EXPERT Wood Forstner dolazi u 22 promjera, od 10 do 50 mm, a pet najčešćih promjera, od 15 do 35 mm, dolazi u setu u drvenom sanduku.

Svrdla za šarke

Za provrte za skrivene šarke u laminiranim pločama i iverici koriste se karbidna svrdla, koja režu bez kidanja ruba laminata. Bosch EXPERT karbidno svrdlo za šarke dolazi od 15 do 50 mm i prema Boschu traje do 30 puta dulje od standardnog Forstner svrdla, a namijenjeno je stupnoj bušilici. Tu je i 5-dijelni set od 15 do 35 mm.

Duga svrdla za instalacije

Za prolaze kroz više slojeva, oplate i drvo s čavlima tu je Bosch PRO Wood HSS svrdlo za instalacije s cilindričnim prihvatom, od 6 do 30 mm, i ista izvedba sa SDS-plus prihvatom za bušaće čekiće, od 10 do 30 mm, obje u duljinama 400 i 600 mm. Konusni žlijeb ne zaglavljuje u vlažnom drvu, a svrdlo ne staje kad naiđe na čavao. Duge izvedbe imaju i zmijolika svrdla do 600 mm, plosnata Self Cut Speed od 406 mm i spiralna PRO Wood do 400 mm.

Cilindrični, šesterostrani ili SDS-plus prihvat

Cilindrični prihvat steže se u steznu glavu bušilice i stupne bušilice. Šesterostrani prihvat od 1/4″ ulazi i u brzi stezač aku bušilice-izvijača i udarnog odvijača, pa se svrdlo mijenja bez ključa i ne proklizava pri većem okretnom momentu. SDS-plus prihvat namijenjen je bušaćim čekićima.

Velike rupe

Plosnata svrdla idu do 40 mm, a Forstner i svrdla za šarke do 50 mm. Za veće rupe, poput prolaza cijevi kroz ploče i grede, koriste se krune, poput Bosch EXPERT Construction Material i Bosch EXPERT krune za metal i drvo Power Change Plus.

Kako izbjeći iverje

Ispod komada stavite otpadnu dasku, pa svrdlo na izlazu prolazi u nju umjesto da kida vlakna. Drugi način je bušenje s obje strane: kad vrh probije, komad se okrene i rupa se dovrši s druge strane.

Zašto svrdlo pali drvo

Zbog previsoke brzine, tupog svrdla ili presporog napredovanja. Veći promjer traži nižu brzinu, a kod dubokih rupa svrdlo treba povremeno izvući da izbaci strugotinu. Spiralna i plosnata svrdla mogu se naoštriti turpijom, uz zadržavanje izvornog kuta, a kod zmijolikih i Forstner svrdla o predrezačima ovisi čistoća ruba, pa ih je bolje zamijeniti.